Uit een onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) van 24 maart 2026 bleek dat bij 61 procent van de honderd grootste Nederlandse webshops het niet mogelijk was een bestelling te plaatsen met alleen een toetsenbord, en dat 33 procent ernstige drempels had. De wet is van kracht; de naleving is dat op dit moment breed nog niet.

De EAA richt zich op marktdeelnemers die aangewezen producten of diensten aan consumenten aanbieden binnen de EU. Producten en diensten die uitsluitend zijn bestemd voor business-to-business en niet uiteindelijk bij consumenten terechtkomen, vallen in beginsel buiten het toepassingsbereik. Of een specifiek aanbod als consumentgericht kwalificeert, vergt een feitelijke beoordeling.

De volgende categorieën marktdeelnemers kunnen verplichtingen hebben: fabrikanten, importeurs, distributeurs, gemachtigde vertegenwoordigers en dienstverleners. Per categorie verschilt de aard van de verplichting, maar het beginsel van ketenverantwoordelijkheid staat centraal: elke schakel in de keten heeft een eigen verantwoordelijkheid voor de toegankelijkheid van het product of de dienst die uiteindelijk de eindgebruiker bereikt.

Vrijstelling micro-ondernemingen. Dienstverleners met minder dan tien werknemers én een jaaromzet of balanstotaal van ten hoogste twee miljoen euro zijn vrijgesteld van de verplichtingen voor diensten. Fabrikanten en importeurs van producten die tot de aangewezen productcategorieën behoren, zijn niet vrijgesteld op grond van omvang.

De EAA omschrijft haar reikwijdte in Bijlage I van de richtlijn en in de bijlagen bij de implementatiewet. De volgende categorieën zijn de meest relevante voor de Lexent-doelgroep.

Aangewezen producten: computers en besturingssystemen, smartphones en tablets, televisietoestellen met internettoegang, e-readers, betaalterminals, geldautomaten, ticketautomaten en incheckmachines voor personenvervoer.

Aangewezen diensten: e-handelsdiensten, waaronder webshops en platforms waarop consumenten producten of diensten kunnen kopen, bestellen, huren, reserveren of afsluiten; bankdiensten en financiële e-handelsdiensten voor consumenten; elektronische communicatiediensten zoals telefoniediensten, VoIP en chatsoftware; audiovisuele mediadiensten en bijbehorende apps, waaronder streamingdiensten; e-books en e-reader software; diensten voor openbaar personenvervoer die betrekking hebben op websites, mobiele apps, e-tickets en reisinformatie; de toegankelijkheid van het noodnummer 112 en aanverwante diensten.

De vraag of een specifieke dienst of een specifiek product binnen de reikwijdte valt, is soms genuanceerd. Een e-commerce-app met een afrekenstap, een reserveringssysteem of een abonnementsbeheeromgeving valt in de regel wel binnen de scope; een zuiver informatieve bedrijfswebsite zonder transactiefunctie doorgaans niet. Twijfelgevallen verdienen een feitelijke beoordeling.

Technische toegankelijkheid. Producten en diensten moeten voldoen aan de functionele toegankelijkheidseisen van Bijlage I van de richtlijn, die zijn gebaseerd op vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Voor digitale diensten sluit dit aan op de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG), versie 2.1, niveau AA, zoals opgenomen in de geharmoniseerde Europese norm EN 301 549. De norm is de praktische meetlat voor conformiteitsbeoordelingen. Hoewel de geharmoniseerde norm EN 301 549 nog uitgaat van WCAG 2.1 AA als formele maatstaf, is WCAG 2.2 AA terugwerkend compatibel en wordt het in nieuwe projecten en audits inmiddels als het verstandigere praktische referentieniveau beschouwd.

Verplichte toegankelijkheidsinformatie. Op grond van artikel 13 lid 2 juncto Bijlage V van de richtlijn zijn dienstverleners verplicht informatie op te stellen en publiek beschikbaar te stellen waaruit blijkt hoe de dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet. Deze informatie moet zowel schriftelijk als mondeling beschikbaar worden gesteld en toegankelijk zijn voor personen met een beperking. Zij kan worden opgenomen in de algemene voorwaarden of een vergelijkbaar document. De term "toegankelijkheidsverklaring" die u kent van overheidswebsites is afkomstig uit een aparte richtlijn voor de publieke sector; voor private dienstverleners geldt deze informatieverplichting op grond van de EAA, zonder dat de verordening die term zelf gebruikt.

Accessibility by design. Toegankelijkheid moet vanaf de ontwerpfase worden meegenomen, niet als afvinkpunt aan het einde van een project. Organisaties die dit principe pas bij uitrol adresseren, lopen het risico structureel niet te voldoen en opnieuw te moeten investeren bij iedere volgende versie.

Interne procedures. Marktdeelnemers richten procedures in om de toegankelijkheid te borgen bij wijzigingen van producten of diensten, om klachten van gebruikers te verwerken en om corrigerende maatregelen te nemen wanneer niet aan de eisen wordt voldaan.

Melding bij niet-naleving. Artikel 13 lid 4 van de richtlijn verplicht dienstverleners die constateren dat hun dienst niet voldoet aan de toegankelijkheidsvoorschriften, de bevoegde nationale autoriteiten hiervan onmiddellijk op de hoogte te brengen. Zij beschrijven daarbij de aard van de non-conformiteit en de corrigerende maatregelen die zij hebben getroffen of zullen treffen. Deze meldplicht volgt rechtstreeks uit de richtlijn en geldt naast de verplichting om direct corrigerende maatregelen te nemen.

Naast de vrijstelling voor micro-ondernemingen kent de EAA twee situatiegebonden uitzonderingen.

Onevenredige last. Wanneer het voldoen aan de toegankelijkheidseisen voor een specifiek onderdeel een buitensporige organisatorische of financiële last zou opleveren, of wanneer het voldoen de aard van het product of de dienst wezenlijk zou veranderen, kan een beroep worden gedaan op de uitzonderingsgrond van onevenredige last. Dit beroep is niet vrijblijvend: de organisatie moet de onevenredigheid documenteren op basis van de criteria uit de richtlijn en beschikbare toegankelijke alternatieven vermelden.

Specifieke content. Kantoorbestandsformaten gepubliceerd vóór 28 juni 2025 die na die datum niet worden bijgewerkt, vooraf opgenomen media gepubliceerd vóór die datum, en kaartmateriaal waarvoor een toegankelijk digitaal alternatief beschikbaar is, zijn uitgezonderd. Content van derden die niet door de dienstverlener wordt gefinancierd, ontwikkeld of gecontroleerd, is ook uitgezonderd.

De EAA maakt onderscheid in overgangsperioden per type verplichting.

Producten die vóór 28 juni 2025 op de markt zijn gebracht, hoeven niet direct te worden aangepast. Zij mogen in gebruik blijven bij de dienstverlening tot 28 juni 2030. Nieuwe producten die na 28 juni 2025 op de markt worden gebracht, moeten direct voldoen.

Dienstverleningscontracten die vóór 28 juni 2025 zijn gesloten, mogen doorlopen tot hun contractuele einddatum, maar uiterlijk tot 28 juni 2030. Wordt een contract na 28 juni 2025 gewijzigd of verlengd, dan gelden de toegankelijkheidsvereisten direct voor de gewijzigde dienst.

Fysieke zelfbedieningsterminals, zoals bepaalde ticketautomaten die vóór 28 juni 2025 rechtmatig in gebruik waren, mogen maximaal twintig jaar in gebruik blijven of tot het einde van hun economische levensduur als dat korter is.

In Nederland zijn zes sectorale toezichthouders aangewezen op basis van de Implementatiewet.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten, zoals webshops, apps en chatsoftware. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op bankdiensten en financiële e-handelsdiensten voor consumenten. De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) houdt toezicht op aangewezen producten, waaronder e-readers, betaalterminals, computers en smartphones. Het Commissariaat voor de Media (CvdM) houdt toezicht op e-books en audiovisuele mediadiensten. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de toegankelijkheid van diensten voor openbaar personenvervoer. De Inspectie Justitie en Veiligheid houdt toezicht op de toegankelijkheid van het noodnummer 112.

De toezichthouders hebben de bevoegdheid om klachten van consumenten te behandelen, zelf actief producten en diensten te beoordelen, herstelmaatregelen te eisen, producten van de markt te (laten) halen en bestuurlijke boetes op te leggen. De ACM kan boetes opleggen tot 900.000 euro of 1% van de jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. De overige toezichthouders hanteren hun eigen boeteregimes op basis van de respectievelijke sectorregelgeving.

Per juni 2026 zijn in Nederland nog geen formele EAA-boetes opgelegd. In de praktijk krijgen bedrijven bij een eerste constatering doorgaans een termijn om problemen te verhelpen. Organisaties die actief meewerken en een herstelplan presenteren, komen er in de regel met een waarschuwing af.

De EAA raakt aan de inkoopverplichtingen die al langer gelden voor overheidsorganisaties. Wie als overheidsinstantie ICT-producten of diensten aanbesteedt, moet bij de gunning rekening houden met de EAA-eisen, óók als de leverancier zelf micro-onderneming is en van de EAA-dienstverplichting is vrijgesteld. De vrijstelling voor leveranciers raakt de inkoopeis van de opdrachtgever niet.

De AVG is van toepassing naast de EAA wanneer digitale toegankelijkheidsmaatregelen persoonsgegevens betreffen, bijvoorbeeld bij het registreren van klachten over toegankelijkheid of bij het gebruik van toegankelijkheidshulpmiddelen die gebruikersgedrag bijhouden.

De CRA (Cyber Resilience Act) en de EAA raken dezelfde productcategorieën. Een e-reader of betaalterminal die na 11 december 2027 op de markt wordt gebracht, moet zowel aan de CRA-beveiligingseisen als aan de EAA-toegankelijkheidseisen voldoen. Dit heeft gevolgen voor de technische specificaties en de conformiteitsroute.

Lexent voert juridische en technische scans uit die vaststellen of uw digitale producten en diensten binnen de reikwijdte van de EAA vallen, welke toezichthouder bevoegd is, welke overgangsperiode van toepassing is en in hoeverre uw huidige dienstverlening aan de toegankelijkheidseisen voldoet. Wij begeleiden ook bij het opstellen van de verplichte toegankelijkheidsverklaring, het inrichten van de meldplichtprocedure en het beoordelen van een beroep op onevenredige last. De scans en beoordelingen worden door onze eigen specialisten uitgevoerd.

Wilt u weten of uw organisatie onder de EAA valt en waar de risico's liggen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.